เสื่อกกนาหมอม้า จากงานทอพื้นถิ่นสู่งานตกแต่งสถาปัตยกรรมร่วมสมัย

รู้จักเสื่อกกนาหมอม้าและเรื่องราวของงานทอพื้นถิ่น

บ้านนาหมอม้าอยู่ในอำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ รายการทั่วถิ่นแดนไทยของ Thai PBS อธิบายถึงงานทอเสื่อของชุมชน ซึ่งนำกกมาจักเป็นเส้นและทอเป็นผืน รวมถึงพัฒนาสีและลวดลายจากการใช้งานในครัวเรือนไปสู่ผลิตภัณฑ์ของท้องถิ่น (Thai PBS, 2017). อ่านเรื่องราวชุมชนบ้านนาหมอม้า

เรื่องราวนี้เป็นจุดเริ่มต้นในการมองผลิตภัณฑ์จากกกในมิติของงานออกแบบ เพราะสิ่งที่นำมาต่อยอดได้ไม่ได้มีเพียงรูปทรงของเสื่อสำเร็จรูป แต่ยังรวมถึงแนวเส้นทอ สี พื้นผิว และความเชื่อมโยงกับแหล่งผลิต

เมื่อนำมาศึกษาเป็นวัสดุตกแต่งภายใน นักออกแบบจึงสามารถตั้งโจทย์ใหม่ได้ว่า จะเลือกใช้รายละเอียดส่วนใด จะจัดวางอย่างไร และจะประกอบร่วมกับวัสดุอื่นแบบไหน เพื่อให้เกิดชิ้นงานที่เหมาะกับอาคาร ขณะเดียวกันก็ยังมองเห็นที่มาของงานหัตถกรรม

รายละเอียดของผืนทอที่จะนำมาใช้จริง เช่น สี ขนาด วัสดุเส้นยืน และวิธีเก็บขอบ ต้องตรวจจากตัวอย่างและผู้ผลิต ไม่ใช้ข้อมูลเรื่องราวของชุมชนแทนข้อกำหนดสินค้าปัจจุบัน

Craft Interior การผสมหัตถกรรมเข้ากับงานออกแบบ

Craft Interior ในแนวทางของบทความนี้ คือการนำงานหัตถกรรมมาพัฒนาเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบภายในอาคาร โดยออกแบบร่วมกับวัสดุ รูปทรง และการใช้งานใหม่

ผืนทออาจถูกเลือกใช้เฉพาะบางส่วน จัดเป็นช่องขนาดเล็ก แทรกเป็นแนว หรือพัฒนาเป็นชุดแผงตกแต่ง ไม่จำเป็นต้องใช้ทั้งผืน และไม่จำเป็นต้องเป็นวัสดุหลักของพื้นที่ทั้งหมด

ตัวอย่างเช่น ผนังโถงอาคารอาจใช้ไม้เป็นพื้นหลัก สลับกับแผงงานทอในบางตำแหน่ง แล้วใช้เส้นโลหะช่วยกำหนดจังหวะ ส่วนเคาน์เตอร์ในพื้นที่เดียวกันอาจนำรายละเอียดงานทอมาใช้เพียงด้านหน้า เพื่อเชื่อมองค์ประกอบทั้งสองเข้าด้วยกัน

ผสมกับไม้เพื่อกำหนดกรอบและสัดส่วน

ไม้สามารถเป็นองค์ประกอบร่วมในการสร้างกรอบ แบ่งช่อง และจัดสัดส่วนของงานทอ เช่น แผงประดับหน้าบาน ผนังหลังเคาน์เตอร์ หรือฉากแบ่งพื้นที่

แนวคิดอาจใช้แผงทอขนาดต่างกันสลับกับผิวไม้เรียบ แทนการวางเสื่อเต็มผืนซ้ำตลอดแนว เพื่อให้จังหวะของวัสดุสัมพันธ์กับความกว้าง ความสูง และตำแหน่งใช้งาน

ผสมกับโลหะเพื่อสร้างรายละเอียดร่วมสมัย

กรอบและเส้นโลหะอาจช่วยกำหนดรูปทรงของแผงตกแต่งให้ชัดเจน เช่น ช่องเรขาคณิต เส้นแบ่งแนวตั้ง หรือกรอบที่เชื่อมกับรายละเอียดอื่นในอาคาร

การเลือกสีและขนาดของโลหะควรพิจารณาร่วมกับงานทอ เพื่อให้วัสดุทั้งสองมีบทบาทที่สมดุล ไม่ให้กรอบกลบรายละเอียดของผืนทอ หรือให้ลวดลายรบกวนภาพรวมของพื้นที่

ผสมกับกระจกและแสงเพื่อเน้นรายละเอียด

ในจุดที่ต้องการให้ผู้ใช้งานมองเห็นเนื้อวัสดุ อาจศึกษาแนวคิดจัดวางงานทอในกรอบร่วมกับกระจก หรือใช้แสงด้านข้างเน้นแนวเส้นและพื้นผิว

วิธีนี้อาจนำไปพัฒนาเป็นส่วนหนึ่งของผนังจัดแสดงหรือพื้นที่รับรอง โดยต้องออกแบบแสงสะท้อน ระยะห่าง ความร้อน และช่องทางเข้าถึงเพื่อดูแลรักษาควบคู่กัน

พัฒนาเป็นชิ้นส่วนตกแต่งเฉพาะโครงการ

อีกแนวทางหนึ่งคือออกแบบงานทอร่วมกับกรอบและแผ่นรองรับให้เป็นชิ้นส่วนย่อย แล้วจัดเรียงตามสัดส่วนของพื้นที่ วิธีคิดเช่นนี้เปิดให้ศึกษาการประกอบ การขนย้าย และการเปลี่ยนเฉพาะส่วนตั้งแต่ต้น

หากมีการตัดแบ่งหรือปรับรูปแบบผืนทอ ต้องทดลองวิธีรักษาความคงตัวของเส้นและการเก็บขอบก่อน รวมถึงหารือกับผู้ผลิตว่าควรปรับจากผืนสำเร็จรูปหรือพัฒนาขนาดงานทอให้สัมพันธ์กับแบบ

การใช้ลวดลายเสื่อกกนาหมอม้าในงานออกแบบร่วมสมัย

เสน่ห์ของเสื่อกกนาหมอม้าอยู่ทั้งในผิวสัมผัสของเส้นกกและความหลากหลายของลวดลาย สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองอำนาจเจริญ (2568) ยกตัวอย่างลายขอ ลายไท ลายบัวหลวง และลายภาพสัตว์ พร้อมกล่าวถึงเทคนิคมัดหมี่และการนำเสื่อกกไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์หลายรูปแบบ อ่านข้อมูลลวดลายจากแหล่งอ้างอิง ข้อมูลเหล่านี้เปิดมุมมองให้นักออกแบบพิจารณางานทอเป็นองค์ประกอบหนึ่งของพื้นที่ และเป็นต้นทางของแนวคิดสร้างสรรค์ที่ต่อยอดได้

เลือกใช้บางส่วนให้สัมพันธ์กับองค์ประกอบอาคาร

การนำเสื่อกกมาใช้ในงานตกแต่งสามารถเริ่มจากพื้นที่ขนาดเล็กภายในองค์ประกอบที่ใหญ่กว่า เช่น แทรกชิ้นงานทอในกรอบผนัง ออกแบบเป็นหน้าบานเฟอร์นิเจอร์ หรือจัดเป็นแถบตกแต่งร่วมกับไม้และโลหะ วิธีนี้ช่วยให้ผิวสัมผัสของงานหัตถกรรมมีบทบาทชัดเจน โดยนักออกแบบสามารถกำหนดตำแหน่ง ขอบเขต และสัดส่วนให้สัมพันธ์กับภาพรวมของอาคาร

ก่อนแบ่งชิ้นงานควรวางแผนร่วมกับผู้ผลิตเรื่องตำแหน่งลาย แนวตัด และการเก็บขอบ เพื่อรักษารายละเอียดที่ต้องการนำเสนอ พร้อมพัฒนาวิธียึดติดให้เหมาะกับองค์ประกอบนั้น

นำลวดลายมาตีความเป็นองค์ประกอบใหม่

อีกแนวทางหนึ่งคือศึกษาลายจากชิ้นงานจริง แล้วเลือกบางส่วนมาพัฒนาเป็นจังหวะเส้น รูปทรง หรือการเรียงซ้ำสำหรับงานตกแต่ง เช่น กรอบฉากแบ่งพื้นที่ แผงตกแต่งโลหะ หรือองค์ประกอบกราฟิกภายในอาคาร โดยอาจจัดวางร่วมกับงานทอจริงเพื่อเชื่อมโยงต้นทางของแนวคิดกับชิ้นงานที่ออกแบบขึ้นใหม่

ส่วนที่ผลิตจากวัสดุอื่นควรอธิบายว่าเป็นงานออกแบบที่ได้รับแรงบันดาลใจจากลวดลายเสื่อกก ส่วนที่ใช้ชิ้นงานทอจริงจึงระบุวัสดุและแหล่งผลิตตามข้อมูลที่ตรวจสอบได้ การสื่อสารเช่นนี้ทำให้ผู้ชมเข้าใจทั้งคุณค่าของงานหัตถกรรมและบทบาทของการออกแบบร่วมสมัย

ปรับจังหวะลายให้เหมาะกับพื้นที่ขนาดใหญ่

สำหรับโถงอาคาร หอประชุม ศูนย์การค้า โรงภาพยนตร์ หรือสนามบิน การพัฒนาลวดลายควรคำนึงถึงระยะมองและลำดับความสำคัญของพื้นที่ ตัวอย่างเช่น โถงต้อนรับอาจใช้ชิ้นงานทอเป็นจุดเด่นหลังเคาน์เตอร์ ขณะที่ทางเดินอาจใช้แผงตกแต่งเป็นช่วง ๆ เพื่อสร้างความต่อเนื่อง ส่วนพื้นที่จัดแสดงอัตลักษณ์สามารถนำชิ้นงานจริงมาประกอบกับเรื่องราวของชุมชนและกระบวนการผลิต

นักออกแบบสามารถทดลองขนาดลาย ระยะห่าง โทนสี และสัดส่วนพื้นที่ว่างผ่านภาพจำลองและตัวอย่างวัสดุ ก่อนพัฒนาเป็นชิ้นงานจริง แนวทางเหล่านี้เป็นข้อเสนอสำหรับการออกแบบ โดยรายละเอียดวัสดุ ระบบติดตั้ง และคุณสมบัติที่จำเป็นต้องพิจารณาตามเงื่อนไขของแต่ละโครงการ

แนวคิดประยุกต์เสื่อกกในโครงการขนาดใหญ่

การนำหัตถกรรมเข้าสู่อาคารขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าต้องเพิ่มขนาดผลิตภัณฑ์เดิมให้ใหญ่ขึ้นตามอาคารเสมอไป แต่อาจเริ่มจากชิ้นส่วนขนาดย่อย แล้วออกแบบจังหวะให้ต่อเนื่อง หรือเลือกใช้เฉพาะตำแหน่งที่ต้องการสร้างเอกลักษณ์

หอประชุมและศูนย์ประชุม

โถงก่อนเข้าสู่หอประชุมอาจพัฒนาเป็นผนังไม้สลับแผงงานทอ เชื่อมต่อกับเคาน์เตอร์ลงทะเบียน ป้ายชื่อห้อง และพื้นที่พักคอย โดยเลือกใช้รายละเอียดเดียวกันในสัดส่วนที่ต่างกัน

เมื่อมองจากทางเข้า ผู้ใช้งานเห็นแนวผนังและจังหวะขององค์ประกอบ ส่วนเมื่อเดินเข้าใกล้จึงเห็นรายละเอียดของผิวทอ ทำให้งานหัตถกรรมมีบทบาททั้งในระดับภาพรวมและระดับสัมผัสใกล้

หากนำแนวคิดเข้าไปใช้ภายในห้องประชุม ต้องพิจารณาระบบเสียงและความปลอดภัยแยกจากงานตกแต่ง ไม่ถือว่าผิวทอมีคุณสมบัติดูดซับเสียงหรือทนไฟโดยอัตโนมัติ

อาคารสำนักงานและอาคารสาธารณะ

พื้นที่ต้อนรับสามารถเลือกใช้รายละเอียดงานทอร่วมกับผนังหลังเคาน์เตอร์ ฉากแบ่งพื้นที่ หรือแผงประดับในบริเวณนั่งรอ โดยให้สีและรูปทรงสัมพันธ์กับอัตลักษณ์ขององค์กร

ตัวอย่างเช่น อาคารที่ใช้หิน กระจก และโลหะเป็นวัสดุหลัก อาจเพิ่มงานทอในกรอบไม้เพียงบางช่วง เพื่อสร้างรายละเอียดเฉพาะบริเวณที่ผู้ใช้งานมีเวลาหยุดมอง โดยไม่เปลี่ยนรูปแบบหลักของอาคาร

ศูนย์การค้าและพื้นที่เชิงพาณิชย์

ในศูนย์การค้า งานทออาจเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่พักคอย โซนจัดแสดงสินค้าไทย หรือพื้นที่กิจกรรมที่ต้องการเรื่องราวเฉพาะตัว

แนวคิดหนึ่งคือพัฒนาชุดองค์ประกอบที่ใช้รายละเอียดร่วมกัน ตั้งแต่ผนัง เคาน์เตอร์ ไปจนถึงแท่นจัดแสดง โดยผสมงานทอกับวัสดุร่วมสมัยและเว้นพื้นที่ให้สินค้า ป้าย และการสัญจรยังทำหน้าที่ได้ชัดเจน

สำหรับพื้นที่ที่เปลี่ยนรูปแบบตามกิจกรรม อาจศึกษาระบบแผงถอดประกอบได้ โดยออกแบบจุดต่อ การขนย้าย และการจัดเก็บให้เหมาะกับรอบการใช้งาน

โถงโรงภาพยนตร์

โถงโรงภาพยนตร์เปิดโอกาสให้พัฒนาแนวคิดผสมพื้นผิวทอกับวัสดุสีเข้มและแสงเฉพาะจุด เช่น แผงประดับในพื้นที่พักคอยหรือรายละเอียดผนังทางเข้า

การใช้หัตถกรรมในบริบทนี้อาจเน้นรูปทรงและพื้นผิวมากกว่าการแสดงลวดลายเต็มผืน เพื่อให้สัมพันธ์กับบรรยากาศของพื้นที่และข้อมูลภาพยนตร์ที่จัดแสดงอยู่โดยรอบ

งานทอในแนวคิดนี้มีบทบาทด้านการตกแต่ง ไม่ใช่วัสดุทดแทนระบบผนังกันเสียงหรือระบบอะคูสติกของโรงภาพยนตร์

สนามบินและพื้นที่รับรองผู้เดินทาง

พื้นที่รับรอง จุดบริการ หรือพื้นที่จัดแสดงเรื่องราวของประเทศไทย อาจนำงานทอมาเป็นส่วนประกอบของผนังหรือชุดตกแต่งที่ผสมกับไม้ โลหะ และกระจก

การออกแบบสามารถนำเสนอแหล่งที่มาของวัสดุผ่านป้ายข้อมูลขนาดเหมาะสมหรือเนื้อหาจัดแสดง โดยไม่จำเป็นต้องใช้รูปแบบไทยประเพณีกับทุกองค์ประกอบ

สำหรับโครงการลักษณะนี้ ต้องประเมินระบบวัสดุและการติดตั้งตามข้อกำหนดของพื้นที่จริง รวมถึงการสัญจร การทำความสะอาด การซ่อมบำรุง และความปลอดภัยก่อนเลือกใช้งาน

ออกแบบให้สัมพันธ์กับสัดส่วนและการใช้งานของอาคาร

การออกแบบสำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่ควรพิจารณาทั้งภาพที่มองเห็นจากระยะไกลและรายละเอียดเมื่อเข้าใกล้

จากระยะไกล องค์ประกอบควรมีสัดส่วนและจังหวะที่สัมพันธ์กับอาคาร ส่วนในระยะใกล้ ผู้ใช้งานจึงค่อยเห็นเนื้อวัสดุ แนวเส้นทอ และรอยต่อ การกำหนดขนาดแผงจึงต้องพิจารณาจากระยะมองจริง ไม่ใช่เลือกจากภาพตัวอย่างเพียงอย่างเดียว

อีกประเด็นคือปริมาณการใช้วัสดุ บางโครงการอาจเหมาะกับผนังจุดเด่นหนึ่งด้าน ขณะที่บางโครงการอาจใช้เพียงแถบตกแต่งหรือรายละเอียดบนเฟอร์นิเจอร์ แล้วเชื่อมโยงกันด้วยสีและรูปทรง

ตำแหน่งใช้งานยังมีผลต่อการพัฒนาแบบ พื้นที่ที่ผู้คนสัมผัสบ่อยต้องพิจารณาขอบ มุม และการดูแล ส่วนตำแหน่งที่เข้าถึงยากต้องวางแผนการตรวจสภาพและซ่อมเปลี่ยนตั้งแต่ต้น

ความเป็นไทยจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนลวดลายที่ใส่ลงไป แต่เกิดจากการเลือกใช้วัสดุและเรื่องราวอย่างสัมพันธ์กับพื้นที่ พร้อมระบุแหล่งที่มาอย่างถูกต้อง

จากแนวคิดสู่การพัฒนาชิ้นงานและการติดตั้ง

การนำผลิตภัณฑ์จากกกมาเป็นวัสดุตกแต่งผนังหรือองค์ประกอบภายในต้องพัฒนาทั้งรูปแบบและรายละเอียดทางเทคนิคไปพร้อมกัน

เริ่มจากโจทย์ของโครงการ

กำหนดประเภทพื้นที่ ผู้ใช้งาน บรรยากาศที่ต้องการ และเรื่องราวที่เจ้าของโครงการอยากนำเสนอ จากนั้นจึงเลือกว่าควรใช้งานทอเป็นจุดเด่น รายละเอียดเสริม หรือองค์ประกอบที่ปรากฏต่อเนื่องในหลายพื้นที่

ศึกษาตัวอย่างและแหล่งผลิต

ตรวจตัวอย่างจริง ทั้งสี ขนาด ความหนา ลวดลาย และการเก็บขอบ พร้อมสอบถามความเป็นไปได้ในการผลิตตามแบบ ความแปรผันระหว่างชิ้น และระยะเวลาที่ต้องใช้

ในขั้นตอนนี้ควรยืนยันชื่อผู้ผลิตและแหล่งที่มาด้วย เพื่อให้ข้อมูลที่นำไปใช้ในโครงการหรือสื่อประชาสัมพันธ์ตรงกับชิ้นงานจริง

ทดลองการผสมวัสดุ

พัฒนาชิ้นงานตัวอย่างเพื่อดูว่างานทอประกอบร่วมกับไม้ โลหะ กระจก หรือแผ่นรองรับได้อย่างไร รวมถึงตรวจรอยต่อ ขอบ วิธีติดตั้ง และภาพที่เกิดขึ้นภายใต้แสงจริง

ชิ้นงานตัวอย่างช่วยให้เจ้าของโครงการและทีมออกแบบตัดสินใจจากวัสดุที่สัมผัสได้ ไม่อาศัยภาพจำลองเพียงอย่างเดียว

ประเมินระบบประกอบก่อนใช้งาน

สิ่งที่ต้องประเมินคือชุดวัสดุทั้งหมด ทั้งงานทอ กรอบ แผ่นรองรับ กาว สารเคลือบ และระบบยึดติด รวมถึงการทำความสะอาดและการเปลี่ยนชิ้นส่วน

คุณสมบัติเฉพาะ เช่น การทนไฟ การทนความชื้น หรือการดูดซับเสียง ต้องมีหลักฐานที่สอดคล้องกับระบบที่เลือกใช้จริง เช่นเดียวกับคำกล่าวอ้างด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งไม่ควรสรุปจากการเป็นวัสดุธรรมชาติเพียงอย่างเดียว

เมื่อแนวทางผ่านการพิจารณา จึงพัฒนาแบบรายละเอียดและขอบเขตการผลิตติดตั้งให้เหมาะกับโครงการ

Queen Enterprise กับการต่อยอดหัตถกรรมไทย

Queen Enterprise นำเสนอการออกแบบและก่อสร้างที่ใช้ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมเป็นส่วนหนึ่งของงานตกแต่งที่พัฒนาขึ้นตามโจทย์พื้นที่ ตั้งแต่การวางแนวคิด เลือกวิธีผสมวัสดุ ไปจนถึงการพัฒนารายละเอียดเพื่อประเมินการผลิตและติดตั้งตามขอบเขตงาน

สำหรับเสื่อกกนาหมอม้า สิ่งที่นำเสนอจึงไม่จำกัดอยู่ที่ตัวเสื่อ แต่คือความเป็นไปได้ในการพัฒนาเป็นแผงผนัง ฉาก เคาน์เตอร์ หรือชุดองค์ประกอบตกแต่งที่เชื่อมโยงกันภายในอาคาร

โครงการหนึ่งอาจเลือกใช้แนวเส้นทอเป็นรายละเอียดเล็ก ๆ ในพื้นที่รับรอง อีกโครงการอาจพัฒนาเป็นผนังจุดเด่นที่ผสมวัสดุหลายชนิด รูปแบบของงานขึ้นอยู่กับสิ่งที่พื้นที่ต้องการสื่อและวิธีใช้งาน ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากคำตอบเดียวกัน

หากคุณกำลังมองหาแนวทางนำหัตถกรรมไทยมาต่อยอดในหอประชุม อาคารสำนักงาน ศูนย์การค้า พื้นที่รับรอง หรือโครงการขนาดใหญ่ สามารถเริ่มต้นหารือกับ Queen Enterprise จากภาพพื้นที่ ผังเบื้องต้น หรือบรรยากาศที่ต้องการ เพื่อกำหนดทิศทางการออกแบบและความเป็นไปได้ของวัสดุร่วมกัน

นำเรื่องราวของวัสดุไทยมาพัฒนาเป็นรายละเอียดของโครงการคุณ

ปรึกษางานออกแบบและก่อสร้างกับ Queen Enterprise

ดูบริการของ Queen Enterprise

คำถามที่พบบ่อย

เสื่อกกนาหมอม้านำมาใช้ในงานตกแต่งภายในได้อย่างไร

สามารถนำมาศึกษาเป็นส่วนประกอบของแผงผนัง ฉากแบ่งพื้นที่ ผิวประดับเคาน์เตอร์ หรือรายละเอียดเฟอร์นิเจอร์ โดยออกแบบร่วมกับกรอบ วัสดุรองรับ และระบบติดตั้งที่เหมาะกับโครงการ

ต้องใช้เสื่อกกทั้งผืนหรือไม่

ไม่จำเป็น อาจเลือกใช้บางส่วน จัดเป็นแผงย่อย หรือพัฒนาขนาดงานทอร่วมกับผู้ผลิต แต่การตัดแบ่งและปรับรูปแบบต้องทดลองวิธีเก็บขอบและรักษาความคงตัวของชิ้นงานก่อน

งานหัตถกรรมไทยเข้ากับอาคารสไตล์โมเดิร์นได้หรือไม่

สามารถพัฒนาแนวคิดให้เข้ากันได้ด้วยการเลือกสี สัดส่วน และตำแหน่งใช้งาน รวมถึงผสมกับไม้ โลหะ หรือกระจก โดยไม่จำเป็นต้องใช้ลวดลายไทยทั่วทั้งพื้นที่

สามารถนำไปพัฒนาในโครงการขนาดใหญ่ได้หรือไม่

สามารถเริ่มศึกษาและพัฒนาแบบได้ โดยต้องตรวจสอบความเป็นไปได้ด้านการผลิต ความสม่ำเสมอของชิ้นงาน ระบบติดตั้ง การดูแลรักษา และข้อกำหนดของพื้นที่ ก่อนสรุปการใช้งานจริง

เสื่อกกใช้แทนวัสดุดูดซับเสียงหรือวัสดุทนไฟได้หรือไม่

ไม่ควรสรุปเช่นนั้นโดยไม่มีผลทดสอบ บทความนี้เสนอการใช้ในฐานะองค์ประกอบตกแต่ง ส่วนคุณสมบัติด้านเสียงและไฟต้องประเมินจากผลิตภัณฑ์และระบบประกอบที่เลือกใช้จริง

ต้องมีแบบสำเร็จแล้วจึงจะติดต่อ Queen Enterprise ได้หรือไม่

เริ่มต้นจากประเภทโครงการ ภาพหรือผังพื้นที่ และแนวทางที่สนใจได้ เพื่อนำมาหารือทิศทางการออกแบบและกำหนดขอบเขตการพัฒนางานร่วมกัน

เอกสารอ้างอิง

Thai PBS. (2017, August 26). ถิ่นอีสาน ถิ่นหัตถกรรม บ้านนาหมอม้า จ.อำนาจเจริญ. https://www.thaipbs.or.th/program/TuaThin/episodes/47461

สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองอำนาจเจริญ. (2568, 28 สิงหาคม). “เสื่อกกนาหมอม้า” ภูมิปัญญาไทอำนาจเจริญ สู่สินค้า GI จังหวัดอำนาจเจริญ. กรมการพัฒนาชุมชน. อ่านเอกสารต้นทาง